Sloka text in Devanagari , Telugu , Kannada , Gujarati , English
|| Om tat sat ||

ಹರಿಃ ಓಮ್
ಓಮ್ ಶ್ರೀರಾಮಾಯ ನಮಃ
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣೇ
ಸುಂದರಕಾಂಡೇ
ತೃತೀಯ ಸರ್ಗಃ
( ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥತಾತ್ಪರ್ಯತತ್ತ್ವದೀಪಿಕ)

Sundarakanda
Sarga 3
(Slokas with word meanings and summary)
)

At the end of second Sarga we heard that Hanuma reduced his form to that of a small cat to enter the city of Lanka, with Moon spreading light with thousand rays, as though to support Hanuma's search for Sita. Now we hear Valmiki tell us what happened as he entered Lanka.

||Slokas 3.01-02||

ಸ ಲಮ್ಬ ಶಿಖರೇ ಲಮ್ಬೇ ಲಮ್ಬತೋಯದ ಸನ್ನಿಭೇ|
ಸತ್ತ್ವಮಾಸ್ಥಾಯ ಮೇಧಾವೀ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ||3.01||

ನಿಶಿ ಲಙ್ಕಾಂ ಮಹೋಸತ್ತ್ವೋ ವಿವೇಶ ಕಪಿಕುಂಜರಃ|
ರಮ್ಯಕಾನನ ತೋಯಾಢ್ಯಾಂ ಪುರೀಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಮ್||3.02||

ಸ|| ಸ ಮೇಧಾವೀ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ತೋಯದ ಸನ್ನಿಭೇ ಲಂಬ ಶಿಖರೇ ಸತ್ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಥಾಯ (ಸಃ) ಮಹಾಸತ್ತ್ವಃ ಕಪಿಕುಂಜರಃ ರಮ್ಯಕಾನನ ತೋಯಾಡ್ಯಾಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಂ ನಿಶಿ ಲಙ್ಕಾಂ ವಿವೇಶ||

||Sloka meanings||

ಸ ಮೇಧಾವೀ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಃ
- that powerful and intelligent son of Vayu
ಕಪಿಕುಂಜರಃ
- an elephant among Vanaras
ಸತ್ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಥಾಯ - relying on his own energy
ನಿಶಿ ವಿವೇಶ - entered (Lanka) in the night .
ರಾವಣಪಾಲಿತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ
- Lanka ruled by Ravana
ತೋಯದ ಸನ್ನಿಭೇ ಲಂಬ ಶಿಖರೇ
- on the peak of Lamba mountain resembling a cloud full of water
ರಮ್ಯಕಾನನ ತೋಯಾಡ್ಯಾಂ
- with delightful forests and groves and pools

||Sloka summary||

In the night, that powerful and intelligent son of wind god, relying on his own energy, entered the city of Lanka, which is on a tall peak resembling a mass of rain bearing clouds , which is rich in delightful forests, groves and pools, and which is ruled by Ravana

In the next five Slokas Valmiki describes the city of Lanka seen through the eyes of Hanuma. These descriptions are cryptic, yet intricate. The description of city of Lanka is full of word compounds that require an elaboration more than simple word translation, which may actually miss the meaning. We have used the notes from Tika Traya of Govindaraja, Siva Sahai and Rama Tilaka to be faithful to the text.

||Sloka 3.03||

ಶಾರದಾಂಬುರ ಪ್ರಖ್ಯೈಃ ಭವನೈರುಪಶೋಭಿತಾಮ್|
ಸಾಗರೋಪಮನಿರ್ಘೋಷಾಂ ಸಾಗರಾನಿಲಸೇವಿತಾಮ್||3.03||

ಸ|| ( ಹೃಷ್ಟಃ ಸಹಸಾ ಪ್ರಾಕಾರಂ ಆಸಾದ್ಯ) ಶಾರದಾಮ್ಬುಧರ ಪ್ರಖ್ಯೈಃ ಭವನೈಃ ಉಪಶೋಭಿತಾಮ್ ಸಾಗರೋಪಮ ನಿರ್ಘೋಷಾಮ್ ಸಾಗರಾ ನಿಲಸೇವಿತಾಮ್ (ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್) ||

||Sloka meanings||

ಶಾರದಾಮ್ಬುಧರ ಪ್ರಖ್ಯೈಃ ಭವನೈಃ ಉಪಶೋಭಿತಾಮ್
- shining with mansions like the autumnal clouds
ಸಾಗರೋಪಮ ನಿರ್ಘೋಷಾಮ್
- sounds like the roar of the sea
ಸಾಗರಾ ನಿಲಸೇವಿತಾಮ್
- served by the sea breeze

(ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್ - that Lanka he saw)

||Sloka summary||

"Lanka which was full of mansions looking like beautiful autumnal clouds, filled with sounds like the roar of the sea, served by the breeze from the sea." ||3.03||

In Rama Tilaka this is elaborated as follows: ಶಾರದಾಃ ಶರತ್ಕಾಲಪ್ರಭವಾಃ ಯೇ ಅಮ್ಬುಧರಾ ಮೇಘಾಃ ತತ್ಪ್ರಖ್ಯೈಃ ಶ್ವೇತತ್ವೇನ ತತ್ ಸದೃಶೈಃ ರಾಜತೈರಿತ್ಯರ್ಥಃ; ಭವನೈ ರುಪಶೋಭಿತಾಮ್; ಸಾಗರೋಪಮಃ ನಿರ್ಘೋಷಃ ರಾಕ್ಷಸಸ್ವನೋ ಯಸ್ಯಾಮ್; Lanka was shining with mansions which are like the autumnal clouds, filled with breathing sounds of Rakshasas which are like the roar of the sea.

||Sloka 3.04||

ಸುಪುಷ್ಠಬಲಸಂಪುಷ್ಠಾಂ ಯಥೈವ ವಿಟಪಾವತೀಮ್|
ಚಾರುತೋರಣ ನಿರ್ಯೂಹಾಂ ಪಾಣ್ಡುರದ್ವಾರತೋರಣಾಮ್||3.04||

ಸ|| ಸುಪುಷ್ಠ ಬಲಸಂಪುಷ್ಠಾಮ್ ಯಥೈವ ವಿಟಪಾವತೀಂ ಚಾರುತೋರಣ ನಿರ್ಯೂಹಾಮ್ ಪಾಣ್ಡುರದ್ವಾರ ತೋರಣಾಮ್ (ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್) ||

|| Sloka meanings||

ಸುಪುಷ್ಠಬಲಸಂಪುಷ್ಠಾಂ - strong with well-nourished army
ಯಥೈವ ವಿಟಪಾವತೀಮ್ - like the city of Vitapavati
ಚಾರುತೋರಣ ನಿರ್ಯೂಹಾಮ್ -with beautiful archways
ಪಾಣ್ಡುರದ್ವಾರ ತೋರಣಾಮ್ - with white gates and arches
(ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್) - ( that Lanka he saw)

||Sloka summary||

"(Lanka) which is strong with well-nourished army stationed at the beautiful arch ways just like Vitapavathi, which is provided with white gates and arches;" ||3.04||
.
Rama Tilaka brings clarity to the description with the following elaboration: ಸುಪುಷ್ಠಾನಿ ಯಾನಿ ಬಲಾನಿ ಸೈನ್ಯಾನಿ ತೈಃ ಸಂಪುಷ್ಠಾಂ ದೃಢಾಂ, ವಿಟಪಾವತೀಂ ಯಥಾ ಅಲಕಾಪುರೀ ಸದೃಶೀಂ ಚಾರುತೋರಣೇಷು ಬಹಿದ್ವಾರೇಷು ನಿರ್ಯೂಹಾ ಮತ್ತಗಜಾ ಯಸ್ಯಾಂ ಪಾಣ್ಡುರಾಃ ಸುಧಾಸಂಸ್ಕಾರಾದಿನಾ ಶ್ವೇತಾಃ ಅನ್ತರ್ದ್ವಾರೇ ಬಹಿಃದ್ವಾರೇ ಯಸ್ಯಾಮ್ ತಾಮ್; - army whose forces are well nourished, city made strong by them , like Vitapavati resembling Alakapuri; beautiful arches with images of elephants which are white , placed at the outer gates and inner gates etc

||Sloka 3.05||

ಭುಜಗಾಚರಿತಾಂ ಗುಪ್ತಾಂ ಶುಭಾಂ ಭೋಗವತೀ ಮಿವ|
ತಾಂ ಸವಿದ್ಯುದ್ಘನಾಕೀರ್ಣಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾರ್ಗನಿಷೇವಿತಾಮ್||3.05||

ಸ|| ಭುಜಗಾ ಚರಿತಾಂ ಗುಪ್ತಾಂ ಶುಭಾಂ ಭೋಗವತೀಂ ಇವ (ದೃಶ್ಯಾಮ್) ತಾಂ ಸವಿದ್ಯುದ್ಘನಾಕೀರ್ಣಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾರ್ಗನಿಷೇವಿತಾಮ್ ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್)|

||Sloka meanings||

ಭುಜಗಾಚರಿತಾಂ ಗುಪ್ತಾಂ
- inhabited and protected by snakes
ಶುಭಾಂ ಭೋಗವತೀಂ ಇವ
- like the auspicious city of Bhogavati
ತಾಂ ಸವಿದ್ಯುದ್ಘನಾಕೀರ್ಣಂ
- with overcast clouds and lightning
ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾರ್ಗನಿಷೇವಿತಾಮ್
- as though served by the planets and starts
(ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್) - ( that Lanka he saw)

||Sloka summary||

"(Saw Lanka) which is like Bhujagavati inhabited by snakes, well protected and auspicious; ( Saw Lanka) which is overcast with streaks of lightning, touching the skies, looking as though served by all planets and stars". ||3.05||

||Sloka 3.06||

ಮಂದಮಾರುತ ಸಂಚಾರಾಂ ಯಥೇಂದ್ರಸ್ಯ ಅಮರಾವತೀಮ್|
ಶಾತಕುಂಭೇನ ಮಹತಾ ಪ್ರಾಕಾರೇಣಾಭಿಸಂವೃತಾಮ್||3.06||

ಸ|| ಮಂದಮಾರುತ ಸಂಚಾರಾಂ ಮಹತಾ ಶಾತಕುಂಭೇನ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಅಭಿಸಂವೃತಾಂ ಯಥಾ ಇಂದ್ರಸ್ಯ ಅಮರಾವತೀಂ (ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್)||

||Sloka meanings||

ಮಂದಮಾರುತ ಸಂಚಾರಾಂ
- with winds blowing gently
ಮಹತಾ ಶಾತಕುಂಭೇನ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಅಭಿಸಂವೃತಾಂ
- surrounded by golden ramparts
ಯಥಾ ಇಂದ್ರಸ್ಯ ಅಮರಾವತೀಂ
- ( looking) like Indra's Amaravati
(ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್ - that Lanka he saw)||

||Sloka summary||

(Saw Lanka) with winds blowing gently, which is like the city of Amaravati surrounded with golden ramparts;"||3.06||

Here also Rama Tilaka has an elaboration; ಭುಜಗಾನಾಂ ನಾಗಾನಾಂ ಆಚರಿತಾಂ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ಸಂಚಾರೋ ಯಸ್ಯಾಂ ತಾಂ ಅತ ಏವ ಗುಪ್ತಾಂ ನಾಗೈರಭಿರಕ್ಷಿತಾಂ ಭೋಗವತೀಂ ಸರ್ಪ ಪುರೀಂ ಇವ; ಸವಿದ್ಯುದ್ಘನೈಃ ರಾಕ್ಷಸಮಾಯಾ ನಿರ್ಮಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಹಿತ ಮೇಘೈಃ ಆಕೀರ್ಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಾಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣನಿಷೇವಿತಾಂ; Like the city of Bhogavati, inhabited by and protected by serpents, the city of Lanka was protected by Rakshasas moving about; with phantom lightnings clouds created by the Rakshasas, it was looking as the served by the stars and planets".

||Sloka 3.07||

ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲಘೋಷಾಭಿಃ ಪತಾಕಾಭಿರಲಂಕೃತಾಮ್|
ಅಸಾದ್ಯ ಸಹಸಾ ಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಾಕಾರಮಭಿಪೇದಿವಾನ್||3.07||

ಸ|| ಕಿಂಕಿಣೀ ಜಾಲಘೋಷಾಭಿಃ ಪತಾಕಾಭೀಃ ಅಲಂಕೃತಾಮ್ (ತಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ) ಹೃಷ್ಟಃ ಸಹಸಾ ಆಸಾದ್ಯ ಪ್ರಾಕಾರಂ ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್||

||Sloka meanings||

ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲಘೋಷಾಭಿಃ
- with jingling sounds of small bells
ಪತಾಕಾಭಿರಲಂಕೃತಾಮ್
- decorated with flags
ಹೃಷ್ಟಃ ಸಹಸಾ ಪ್ರಾಕಾರಂ ಆಸಾದ್ಯ -
delighted one, quickly approaching the ramparts
ಅಭಿಪೇದಿವಾನ್ - looked

||Sloka summary||

"Delighted Hanuma quickly approached the ramparts of that Lanka decorated with flags everywhere and adorned with jingling sounds of small bells and saw the city of Lanka " ||3.07||

||Sloka 3.08 - 09||

ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಠಹೃದಯಃ ಪುರೀಮಾಲೋಕ್ಯ ಸರ್ವತಃ|
ಜಾಂಬೂನದಮಯೈರ್ದ್ವಾರೈಃ ವೈಢೂರ್ಯಕೃತವೇದಿಕೈಃ ||3.08||
ವಜ್ರಸ್ಫಟಿಕಮುಕ್ತಾಭಿಃ ಮಣಿಕುಟ್ಟಿಮಭೂಷಿತೈಃ|
ತಪ್ತಹಾಟಕನಿರ್ಯೂಹೈ ರಾಜತಾಮಲಪಾಣ್ಡುರೈಃ||3.09||

ಸ|| ಸರ್ವತಃ (ಸ)ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯೈಃ ದ್ವಾರೈಃ (ಸ)ವೈಢೂರ್ಯಕೃತ ವೇದಿಕೈಃ ವಜ್ರ ಸ್ಫಟಿಕಮುಕ್ತಾಭಿಃ ಮಣಿಕುಟ್ಟಿಮಭೂಷಿತೈಃ ತಪ್ತಹಾಟಕನಿರ್ಯೂಹೈಃ ರಾಜತಾಮಲಪಾಣ್ಡುರೈಃ ಪುರೀಂ ಆಲೋಕ್ಯ ವಿಸ್ಮಯಾ ವಿಷ್ಠಹೃದಯಃ (ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ ಜಹರ್ಷ)||

||Sloka meanings||

ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಠಹೃದಯಃ -
with a heart full of wonder
ಸರ್ವತಃ ಜಾಂಬೂನದಮಯೈರ್ದ್ವಾರೈಃ -
everywhere full of golden gates
ವೈಢೂರ್ಯಕೃತವೇದಿಕೈಃ -
platforms made of gold encrusted with Vaidhuryas
ವಜ್ರ ಸ್ಫಟಿಕಮುಕ್ತಾಭಿಃ -
with diamonds and crystals, and pearls, ಮಣಿಕುಟ್ಟಿಮಭೂಷಿತೈಃ - decorated with gems
ತಪ್ತಹಾಟಕನಿರ್ಯೂಹೈ - with images made of molten gold
ರಾಜತಾಮಲಪಾಣ್ಡುರೈಃ - with pure white floors
ಪುರೀಮಾಲೋಕ್ಯ - seeing the city
(ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ ಜಹರ್ಷ - Hanuman was delighted )

||Sloka summary||

With heart full of wonder, (Hanuman was delighted) seeing the city full of golden gates, platforms made of gold encrusted with Vaidhuryas, diamonds and crystals, and pearls; decorated with gems, with images made of molten gold, with pure white floors; ||3.08-09||

||Sloka 3.10||

ವೈಢೂರ್ಯಕೃತಸೋಪಾನೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕಾಂತರ ಪಾಂಸುಭಿಃ|
ಚಾರುಸಂಜವನೋಪೇತೈಃ ಖಮಿವೋತ್ಪತೈ ಶ್ಶುಭೈಃ||3.10||

ಸ|| ವೈಢೂರ್ಯಕೃತ ಸೋಪಾನೈಃ (ಸ)ಸ್ಫಾಟಿಕಾಂತರ ಪಾಂಸುಭಿಃ ಚಾರುಸಂಜವನೋಪೇತೈಃ ಖಮಿವೋತ್ಪತ್ತೈಃ ಶುಭೈಃ ,(ತಾಂ ನಗರೀಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ ಜಹರ್ಷ) ||

||Sloka meanings||

ವೈಢೂರ್ಯಕೃತ ಸೋಪಾನೈಃ -
with stair cases decorated with Vaidhuryas
ಸ್ಫಾಟಿಕಾಂತರ ಪಾಂಸುಭಿಃ -
with crystals, gems ಸ್ಫಟಿಕಮಾಣಿಕ್ಯಮುಲತೋ
ಚಾರುಸಂಜವನೋಪೇತೈಃ -
with lovely quadrangles
ಖಮಿವೋತ್ಪತ್ತೈಃ ಶುಭೈಃ -
touching the sky and auspicious

||Sloka summary||

"(Saw Lanka) with stair cases encrusted with Vaidhurya and covered with crystal grains, lovely quadrangles touching the sky, ( Hanuma was delighted) "||3.10||

||Sloka 3.11||

ಕ್ರೌಂಚಬರ್ಹಿಣಸಂಘುಷ್ಠೈಃ ರಾಜಹಂಸನಿಷೇವಿತೈಃ|
ತೂರ್ಯಾಭರಣನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿನಾದಿತಾಮ್||3.11||

ಸ|| ಕ್ರೌಂಚಬರ್ಹಿಣ ಸಂಘುಷ್ಠೈಃ ರಾಜಹಂಸ ನಿಷೇವಿತೈಃ ತೂರ್ಯಾಭರಣ ನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿನಾದಿತಾಂ (ತಾಂ ನಗರೀಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ ಜಹರ್ಷ)

||Sloka meanings||

ಸರ್ವತಃ- every where
ಕ್ರೌಂಚಬರ್ಹಿಣ ಸಂಘುಷ್ಠೈಃ -
with groups of Krauncha birds moving about
ರಾಜಹಂಸ ನಿಷೇವಿತೈಃ - served by Royal swans
ತೂರ್ಯಾಭರಣ ನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಪ್ರತಿನಾದಿತಾಂ -
echoing with the sounds of musical instruments and jewelry worn by women

||Sloka summary||

(Saw Lanka) with lovely Krauncha birds moving about and, served by royal swans , echoing with sounds of auspicious musical instruments and the jewelry worn by women everywhere, ( Hanuma was delighted)". ||3.11||

||Sloka 3.12||

ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಪ್ರತಿಮಾಂ ತಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ನಗರೀಂ ತತಃ |
ಖಮಿವೋತ್ಪತಿತಾಂ ಲಂಕಾಂ ಜಹರ್ಷ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ||3.12||

ಸ|| ಖಮಿವೋತ್ಪತಿತುಂ ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಪ್ರತಿಮಾಂ ತಾಂ ನಗರೀಂ ಲಂಕಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ ಜಹರ್ಷ||

||Sloka meanings||

ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಪ್ರತಿಮಾಂ - resembling the city of Vasvaukasara
ಖಮಿವೋತ್ಪತಿತಾಂ - rising into the sky
ತಾಂ ನಗರೀಂ ಲಂಕಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ - seeing that city of Lanka
ತತಃ ಜಹರ್ಷ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ - Hanuman was delighted

||Sloka summary||

" Seeing that city of Lanka, rising into the sky, resembling the city of Vasvaukasara, Hanuman was delighted." ||3.12||

Here Rama Tika elaborates; "ತೂರ್ಯಾಣಾಮಾಭರಣಾನಾಂ ನೂಪುರಾದೀನಾಂ ನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿನಾದಿತಾಂ ಅತ ಏವ ವಸ್ವೋಕಸಾರ ಪ್ರತಿಮಾಮ್ ಅಲಕಾ ಸದೃಶೀಂ ಸಮುತ್ಪತಿತಾಮಿವ ಲಂಕಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಜಹರ್ಷ"; with the echoing sounds of women's jewels, hence resembling the city of Vasvaukasara, like the city of Alakapuri; situated on the top of the mountain , hence looking like it is flying off into the sky ; seeing that Hanuman was delighted ;

||Sloka 3.13||

ತಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಪುರೀಮ್ ರಮ್ಯಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇ ಶ್ಶುಭಾಮ್|
ಅನುತ್ತಮಾಂ ಋದ್ಧಿಯುತಾಂ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ವೀರ್ಯವಾನ್ ||13||

ಸ|| ಶುಭಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಅನುತ್ತಮಾಂ ಋದ್ಧಿಯುತಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇಃ ತಾಂ ಪುರೀಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಹನುಮತಃ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ||

||Sloka meanings||

ಶುಭಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಅನುತ್ತಮಾಂ -
auspicious, enchanting, wonderful
ಋದ್ಧಿಯುತಾಂ -
prosperous
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇಃ ತಾಂ ಪುರೀಂ
- that city of king of Rakshasas
ವೀರ್ಯವಾನ್ ಹನುಮತಃ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ
- valiant Hanuman started thinking

||Sloka summary||

"Seeing the incomparable, auspicious, beautiful, prosperous city, mighty Hanuman started to think." ||3.13||

||Sloka 3.14||

ನೇಯಮನ್ಯೇನ ನಗರೀ ಶಕ್ಯಾ ಧರ್ಷಯಿತುಂ ಬಲಾತ್ |
ರಕ್ಷಿತಾ ರಾವಣ ಬಲೈಃ ಉದ್ಯತಾಯುಧದಾರಿಭಿಃ ||3.14||

ಸ||ಉದ್ಯತಾಯುಧಧಾರುಭಿಃ ರಾವಣ ಬಲೈಃ ರಕ್ಷಿತಾ ಇಯಂ ನಗರೀ ಅನ್ಯೇನ ಬಲಾತ್ ಧರ್ಷಯಿತುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ||

||Sloka meanings||

ಉದ್ಯತಾಯುಧಧಾರುಭಿಃ -
- with warriors ready to fight
ರಾವಣ ಬಲೈಃ ರಕ್ಷಿತಾ -
protected by Ravana's forces
ಇಯಂ ನಗರೀ - this city
ಅನ್ಯೇನ ಬಲಾತ್ ಧರ್ಷಯಿತುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ-
cannot be taken by others with force

||Sloka summary||

"This city, which cannot be overtaken by others with force, is protected by Ravana forces which are ever ready to fight."||3.14||

"ಅನ್ಯೇನ", means "ರಾಮಭಿನ್ನೇನ ಜನೇನ", cannot be won over by anyone other than Rama - this is the elaboration in Rama Tika .

||Sloka 3.15||

ಕುಮುದಾಙ್ಗದಯೋರ್ವಾಪಿ ಸುಷೇಣಸ್ಯ ಮಹಾಕಪೇಃ|
ಪ್ರಸಿದ್ಧೇಯಂ ಭವೇತ್ ಭೂಮಿಃ ಮೈನ್ದದ್ವಿವಿದಯೋ ರಪಿ||3.15||

ಸ|| ಇಯಂ ಭೂಮಿಃ ಕುಮುದಾಙ್ಗದಯೋರ್ವಾಪಿ ಮಹಾಕಪೇಃ ಸುಷೇಣಸ್ಯ ಮೈನ್ದದ್ವಿವಿದಯೋರಪಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ಭವೇತ್||

||Sloka meanings||

ಇಯಂ ಭೂಮಿಃ - this Lanka
ಕುಮುದಾಙ್ಗದಯೋರ್ವಾಪಿ - Kumuda Angada and others also
ಮಹಾಕಪೇಃ ಸುಷೇಣಸ್ಯ - great Vanara Sushena
ಮೈನ್ದದ್ವಿವಿದಯೋರಪಿ- Mainda and Dvivida too
ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ಭವೇತ್ - know all this.

||Sloka summary||

"This place may be known to Kumuda, Angada or the great Vanara Sushena, as also Mainda and Dvivida". ||3.15||

||Sloka 3.16||

ವಿವಸ್ವತ ಸ್ತನೂಜಸ್ಯ ಹರೇಶ್ಚ ಕುಶಪರ್ವಣಃ|
ಋಕ್ಷಸ್ಯ ಕೇತುಮಾಲಸ್ಯ ಮಮ ಚೈವ ಗತಿರ್ಭವೇತ್ ||3.16||

ಸ|| (ಇಯಂ ಭೂಮಿಃ) ವಿವಸ್ವತಃ ತನೂಜಸ್ಯ ಹರೇಃ ಕುಷಪರ್ವಣಃ ಋಕ್ಷಸ್ಯ ಕೇತುಮಾಲಸ್ಯ ಮಮ ಚ ಗತಿಃ ಭವೇತ್||

||Sloka meanings||

ವಿವಸ್ವತ ಸ್ತನೂಜಸ್ಯ -
Vivasvan's son Sugriva
ಹರೇಃ ಕುಶಪರ್ವಣಃ -
Vanaras Kusaparvana
ಋಕ್ಷಸ್ಯ ಕೇತುಮಾಲಸ್ಯ ಮಮ ಚ -
Ruksha, Ketumala and me
ಗತಿಃ ಭವೇತ್ - can reach this place

||Sloka summary||

"Vivasvan's son Sugriva, Vanaras Kusaparvana, Ruksha, Ketumala and me can reach this place." ||3.16||

Rama Tilaka and Govindaraja's Bhushana say in their Tika, that this indicates nobody else can reach this place, indicating the difficulty of entering Lanka.

||Sloka 3.17||

ಸಮೀಕ್ಷ್ಯತು ಮಹಾಬಾಹೂ ರಾಘವಸ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಮ್|
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಅಭವತ್ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಕಪಿಃ||3.17||

ಸ|| ಕಪಿಃ ಮಹಾಬಾಹುಃ ರಾಘವಸ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಚ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಅಭವತ್ ||

||Sloka meanings||

ಕಪಿಃ ಮಹಾಬಾಹುಃ - Vanara with powerful arms
ರಾಘವಸ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಂ - Raghava's prowess
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಚ - as well as Lakshmana's prowess
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಅಭವತ್ - thinking , he was happy

||Sloka summary||

"Vanara with powerful arms was happy , remembering Raghava's prowess, as well as Lakshmana's prowess". ||3.17||

||Sloka 3.18-19||

ತಾಂ ರತ್ನ ವಸನೋಪೇತಾಂ ಕೋಷ್ಠಾಗಾರಾವತಂಸಕಾಮ್|
ಯಂತ್ರಾಗಾರಾಸ್ತನೀಮೃದ್ಧಾಂ ಪ್ರಮದಾಮಿವ ಭೂಷಿತಾಮ್||3.18||
ತಾಂ ನಷ್ಠತಿಮಿರಾಂ ದೀಪ್ತೈರ್ಭಾಸ್ವರೈಶ್ಚ ಮಹಾಗೃಹೈಃ|
ನಗರೀಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಸ ದದರ್ಶ ಮಹಾಕಪಿಃ||3.19||

ಸ|| ಸಃ ಮಹಾಕಪಿಃ ಭಾಸ್ವರೈಶ್ಚ ದೀಪ್ತೈಃ ನಷ್ಠತಿಮಿರಾಂ ಮಹಾಗೃಹೈಃ ತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಗರೀಂ ರತ್ನ ವಸನೋಪೇತಾಂ ಕೋಷ್ಠಾಗಾರವತಂಸಕಾಮ್ ಯನ್ತ್ರಾಗಾರಾಂ ಸ್ತನೀಂ ಋದ್ಧಾಂ ಭೂಷಿತಾಮ್ ಪ್ರಮದಾಮಿವ ದದರ್ಶ ||

||Sloka meanings||

ಸಃ ಮಹಾಕಪಿಃ - that great Vanara
ಭಾಸ್ವರೈಶ್ಚದೀಪ್ತೈಃ ನಷ್ಠತಿಮಿರಾಂ -
whose darkness was dispelled by the bright
ಮಹಾಗೃಹೈಃ - will great mansions
ತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಗರೀಂ - that city of the king of Rakshasas
ರತ್ನ ವಸನೋಪೇತಾಂ - luminance of the gems looking like clothes
ಕೋಷ್ಠಾಗಾರವತಂಸಕಾಮ್ - stables as her earrings
ಯನ್ತ್ರಾಗಾರಾಂ ಸ್ತನೀಂ - armories as her breasts
ಋದ್ಧಾಂ ಭೂಷಿತಾಮ್ ಪ್ರಮದಾಮಿವ - riches as jewels of a women
ದದರ್ಶ- saw

||Sloka summary||

"Hanuman looked at the city of the Rakshasa King whose darkness was dispelled by the luminance of bright gems and mighty mansions as if it were a young maiden. The prosperous city was like a well decorated woman adorned with luminance of gems for her dress, the stables for her ear rings, and the armories for her breasts."||3.17-18||

The description of city of Lanka resembling a lady is pointing to the appearance of the city goddess in the form of a woman Lankini in the next sloka

||Sloka 3.20||

ಅಥ ಸಾ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲಂ ಪ್ರವಿಶಂತಂ ಮಹಾಬಲಃ|
ನಗರೀಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ದದರ್ಶ ಪವನಾತ್ಮಜಮ್||3.20||

ಸ|| ಅಥ ಮಹಾಬಲಃ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲಂ ಪ್ರವಿಶಂತಂ ಪವನಾತ್ಮಜಂ ಸಾ ನಗರೀ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ದದರ್ಶ||

||Sloka meanings||

ಅಥ ಪ್ರವಿಶಂತಂ -
then the one entering
ಮಹಾಬಲಃ - powerful
ಹರಿಶಾರ್ದೂಲಂ ಪವನಾತ್ಮಜಂ -
son of Vayu , and the elephant among Vanaras
ಸಾ ನಗರೀ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ದದರ್ಶ -
seen by that goddess of the city, in her own form

||Sloka summary||

" Then that powerful son of Vayu, and elephant among Vanaras who was entering the city, was seen by the goddess of the city, in her own form ." ||3.20||

||Sloka 3.21||

ಸಾ ತಂ ಹರಿವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲಙ್ಕಾರಾವಣಪಾಲಿತಾ|
ಸ್ವಯಮೇವೋಥ್ಥಿತಾ ತತ್ರ ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ ||3.21||

ಸ|| ರಾವಣಪಾಲಿತಾ ಸಾ ಲಙ್ಕಾ ತಂ ಹರಿವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ ತತ್ರ ಸ್ವಯಮೇವ ಉತ್ಥಿತಾ ||

||Sloka meanings||

ರಾವಣಪಾಲಿತಾ ಸಾ ಲಙ್ಕಾ -
that Lanka ruled by Ravana
ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ -
with hideous face and eyes
ತಂ ಹರಿವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ -
seeing that best of Vanaras
ತತ್ರ ಸ್ವಯಮೇವ ಉತ್ಥಿತಾ -
there stood up on her own

||Sloka summary||

"That Lanka ruled by Ravana , with hideous face and eyes, stood up on her own." ||3.21||

"ಸ್ವಯಮೇವ ಉತ್ಥಿತಾ" means that she got up on her own without being alerted by anybody else.

||Sloka 3.22||

ಪುರಸ್ತಾತ್ ಕಪಿವರ್ಯಸ್ಯ ವಾಯುಸೂನೋರತಿಷ್ಠತ|
ಮುಞ್ಚಮಾನಾ ಮಹಾನಾದಂ ಅಬ್ರವೀತ್ ಪವನಾತ್ಮಜಮ್||3.22||

ಸ|| ಕಪಿವರ್ಯಸ್ಯ ವಾಯುಸೂನೋಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಅತಿಷ್ಠತ | ಮಹಾನಾದಂ ಮುಞ್ಚಮಾನಾ ಪವನಾತ್ಮಜಂ ಅಬ್ರವೀತ್||

||Sloka meanings||

ಕಪಿವರ್ಯಸ್ಯ ವಾಯುಸೂನೋಃ -
of son of Vayu and the best of Vanaras
ಪುರಸ್ತಾತ್ ಅತಿಷ್ಠತ - stood in front
ಮಹಾನಾದಂ ಮುಞ್ಚಮಾನಾ - making great sound
ಪವನಾತ್ಮಜಂ ಅಬ್ರವೀತ್ - spoke to Hanuma as follows

||Sloka summary||

"(That Rakshasi Lankini) Stood in front of the son of Vayu and the best of Vanaras, making great sound and spoke as follows." ||3.22||

||Sloka 3.23||

ಕಸ್ತ್ವಂ ಕೇನ ಚ ಕಾರ್ಯೇಣ ಇಹ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವನಾಲಯ|
ಕಥಯ ಸ್ವೇಹ ಯತ್ತತ್ವಂ ಯಾವತ್ಪ್ರಾಣಾಧರಂತಿ ತೇ ||3.23||

ಸ|| (ಹೇ) ವನಾಲಯ ಕಃ ತ್ವಂ| ಕೇನ ಕಾರ್ಯೇಣ ಇಹ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಚ| ಯಾವತ್ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಧರನ್ತಿ ಇಹ ಯತ್ ತತ್ತ್ವಂ (ತತ್) ಕಥಯಸ್ವ||

||Sloka meanings||

ವನಾಲಯ ಕಃ ತ್ವಂ -
O forest dweller, who are you?
ಕೇನ ಕಾರ್ಯೇಣ ಇಹ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಚ -
with what purpose you have come here?
ಯಾವತ್ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಧರನ್ತಿ ಇಹ -
till you hold your life here
ಯತ್ ತತ್ತ್ವಂ (ತತ್) ಕಥಯಸ್ವ-
tell me that which is the truth ?

||Sloka summary||

"Oh forest dweller, who are you? For what purpose you have come here? Tell me that which is the truth till you hold your life?". ||2.23||

||Sloka 3.24||

ನ ಶಕ್ಯಂ ಖಲ್ವಿಯಂ ಲಙ್ಕಾ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ವಾನರ ತ್ವಯಾ |
ರಕ್ಷಿತಾ ರಾವಣ ಬಲೈಃ ಅಭಿಗುಪ್ತಾಸಮಂತತಃ||3.24||

ಸ|| (ಹೇ) ವಾನರ ರಾವಣ ಬಲೈಃ ಸಮನ್ತತಃ ರಕ್ಷಿತಾ ಅಭಿಗುಪ್ತಾ ಲಙ್ಕಾ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ತ್ವಯಾ ನ ಶಕ್ಯಂ ಖಲು||

||Sloka meanings||

ವಾನರ - O Vanara
ರಾವಣ ಬಲೈಃ ಸಮನ್ತತಃ ರಕ್ಷಿತಾ -
protected all around by the forces of Ravana
ಅಭಿಗುಪ್ತಾ ಲಙ್ಕಾ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ -
to enter protected Lanka
ತ್ವಯಾ ನ ಶಕ್ಯಂ ಖಲು -
surely, not possible for you

||Sloka summary||

"O Vanara Lanka is well protected by Ravana forces everywhere. It is surely not possible for you to enter." ||3.24||

||Sloka 3.25||

ಅಥ ತಾಮಬ್ರವೀದ್ವೀರೋ ಹನುಮಾನಗ್ರತಸ್ಥಿತಾಮ್|
ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ತತ್ತ್ವಂ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ||3.25||

ಸ|| ಅಥ ಅಗ್ರತ ಸ್ಥಿತಾಮ್ ತಾಂ ವೀರಃ ಹನುಮಾನ್ ಅಬ್ರವೀತ್| ಯತ್ ತ್ವಾಂ ಮಾಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ ತತ್ತ್ವಂ ತೇ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ||

||Sloka meanings||

ಅಗ್ರತ ಸ್ಥಿತಾಮ್ ತಾಂ -
that one who is standing in front of
ವೀರಃ ಹನುಮಾನ್ ಅಬ್ರವೀತ್ -
Valiant Hanuman spoke
ಯತ್ ತ್ವಾಂ ಮಾಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ -
that which you are asking me
ತತ್ತ್ವಂ ತೇ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ -
that I will tell you.

||Sloka summary||

"Then valiant Hanuman spoke to that one standing in front of him. 'That which you are asking me I will tell you'." ||3.25||

Here Hanuma is promising to answer questions. Promising to answer means that he has his own questions.

||Sloka 3.26||

ಕಾ ತ್ವಂ ವಿರೂಪನಯನಾ ಪುರದ್ವಾರೇ ಅವತಿಷ್ಠಸಿ|
ಕಿಮರ್ಥಂ ಚಾಪಿ ಮಾಂ ರುದ್ದ್ವಾ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಯಸಿ ದಾರುಣಾ||3.26||

ಸ|| ಹೇ ದಾರುಣಾ ವಿರೂಪ ನಯನಾ ಪುರದ್ವಾರೇ ಅವತಿಷ್ಠಸಿ ಕಾ ತ್ವಂ | ಕಿಂ ಅರ್ಥಮ್ ಮಾಂ ರುದ್ಧ್ವಾ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಸಿ |

||Sloka meanings||

ಹೇ ದಾರುಣಾ ವಿರೂಪ ನಯನಾ
- O dreadful one of ugly distorted eyes
ಪುರದ್ವಾರೇ ಅವತಿಷ್ಠಸಿ ಕಾ ತ್ವಂ
- who are you, standing at entrance of the city ?
ಕಿಂ ಅರ್ಥಮ್ - what for
ಮಾಂ ರುದ್ಧ್ವಾ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಸಿ -
you are obstructing me and threatening me?

||Sloka summary||

"O dreadful one of ugly distorted eyes, who are you standing at entrance of the city ? what for you are obstructing me and threatening me?" ||3.26||

Here, Rama Tilaka Tika adds as follows; ಅಥ ತಯಾ ಪೃಷ್ಟಃ ಹನುಮಾನ್ ತಾಂ ಪ್ರತಿ ತತ್ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಕಥನಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ, ಸುರಸಾದೇಷಾ ಪೂಜ್ಯಾ ಯಾ ಸಿಂಹಿಕಾವತ್ ವಥ್ಯಾ ವೇತಿ ನಿರ್ಣೇತುಂ ಪೃಛ್ಛತಿ; Thus asked by her, having promised to answer her questions , in order to decide if she is worship worthy like Surasa or fit to be killed like Simhika, Hanuman decides to ask his own questions.

||Sloka 3.27||

ಹನುಮಾದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಙ್ಕಾ ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ|
ಉವಾಚ ವಚನಂ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಪರುಷಂ ಪವನಾತ್ಮಜಮ್||3.27||

ಸ|| ಹನುಮಾತ್ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ ಲಙ್ಕಾ ಕೃದ್ಧಾ ಪವನಾತ್ಮಜಂ ಪರುಷಂ ವಚನಂ ಉವಾಚ||

||Sloka meanings||

ಹನುಮಾತ್ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ -
hearing those words of Hanuman
ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ ಲಙ್ಕಾ-
that deity of Lanka who can take any form
ಕೃದ್ಧಾ - angrily
ಪವನಾತ್ಮಜಂ ಪರುಷಂ ವಚನಂ ಉವಾಚ -
spoke harsh words to Hanuman

||Sloka summary||

"Hearing those words of Hanuman that deity of Lanka who can take any form, angrily spoke harsh words to Hanuman." ||3.27||

||Sloka 3.28||

ಅಹಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ|
ಅಜ್ಞಾಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ದುರ್ದರ್ಷಾ ರಕ್ಷಾಮಿ ನಗರೀಂ ಇಮಾಮ್||3.28||

ಸ||ಅಹಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜಸ್ಯ ಆಜ್ಞಾಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಇಮಾಮ್ ದುರ್ಧರ್ಷಾ ನಗರೀಂ ರಕ್ಷಾಮಿ ||

||Sloka meanings||

ಮಹಾತ್ಮನಃ - the great
ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜಸ್ಯ ಆಜ್ಞಾಪ್ರತೀಕ್ಷಾ-
following the orders of the king of Rakshasa
ಇಮಾಮ್ ದುರ್ಧರ್ಷಾ ನಗರೀಂ - this impregnable city
ಅಹಂ ರಕ್ಷಾಮಿ - I am protecting

||Sloka summary||

"Following the orders of the king of Rakshasa, I am protecting this impregnable city." ||3.28||

||Sloka 3.29||

ನ ಶಕ್ಯಾ ಮಾಮವಜ್ಞಾಯ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ನಗರೀ ತ್ವಯಾ|
ಅದ್ಯ ಪ್ರಾಣೈಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಸ್ವಪ್ಸ್ಯಸೇ ನಿಹತೋ ಮಯಾ||3.29||

ಸ|| ಮಾಂ ಅವಜ್ಞಾಯ ತ್ವಯಾ ನಗರೀಂ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ| ಅದ್ಯ ಮಯಾ ನಿಹತಃ ಪ್ರಾಣೈಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಸ್ವಪ್ಸ್ಯಸೇ||

||Sloka meanings||

ಮಾಂ ಅವಜ್ಞಾಯ - ignoring me
ತ್ವಯಾ ನಗರೀಂ ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ -
not possible for you to enter the city
ಅದ್ಯ ಮಯಾ ನಿಹತಃ - today being killed by me
ಪ್ರಾಣೈಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಸ್ವಪ್ಸ್ಯಸೇ -
giving up life you will attain eternal sleep.

||Sloka summary||

"It is not possible for you to enter the city ignoring me . Being killed by me now, giving up life, you will attain eternal sleep" ||3.29||

||Sloka 3.30||

ಅಹಂ ಹಿ ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ ಸ್ವಯಮೇವ ಪ್ಲವಂಗಮ|
ಸರ್ವತಃ ಪರಿರಕ್ಷಾಮಿ ಹ್ಯೇತತ್ತೇ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ||3.30||

ಸ|| ಹೇ ಪ್ಲವಂಗಮ ! ಅಹಂ ಸ್ವಯಮೇವ ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ | ಸರ್ವತಃ ಪರಿರಕ್ಷಾಮಿ ಏತತ್ ತೇ ಕಥಿತಂ||

||Sloka meanings||

ಹೇ ಪ್ಲವಂಗಮ ! - O Vanara
ಅಹಂಸ್ವಯಮೇವ ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ -
I am the presiding deity of city of Lanka
ಸರ್ವತಃ ಪರಿರಕ್ಷಾಮಿ - I am protecting (the city) all over
ಏತತ್ ತೇ ಕಥಿತಂ - This is my answer to you

||Sloka summary||

"O Vanara, I am the presiding deity of city of Lanka. I am protecting (the city) all over This is my answer to you".||3.30||

||Sloka 3.31||

ಲಙ್ಕಾಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ|
ಯತ್ನವಾನ್ ಸ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ಥಿತಶ್ಶೈಲ ಇವಾಪರಃ||3.31||

ಸ||ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ ಲಙ್ಕಾಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯತ್ನವಾನ್ ಸಃ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಅಪರಂ ಶೈಲಃ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ||

||Sloka meanings||

ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ -
Hanuman the son of Vayu
ಲಙ್ಕಾಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ -
hearing those words of Lankini
ಸಃ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ - that best of Vanaras
ಯತ್ನವಾನ್ - ready to face her
ಅಪರಂ ಶೈಲಃ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ -
stood up like another mountain

||Sloka summary||

"Hanuman the son of Vayu and the best of Vanaras , hearing those words of Lankini, stood up like another mountain ready to face her." ||3.31||

||Sloka 3.32||

ಸ ತಾಂ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ವಿಕೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾನರಪುಂಗವಃ|
ಅಬಭಾಷೇಽಥ ಮೇಧಾವೀ ಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ||3.32||

ಸ|| ಸಃ ಮೇಧಾವೀ ಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ ವಾನಪುಂಗವಃ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ವಿಕೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ಅಬಭಾಷೇ||

||Sloka meanings||

ಸಃ ಮೇಧಾವೀ ಸತ್ತ್ವವಾನ್ -
that intelligent and powerful
ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ ವಾನಪುಂಗವಃ -
best among the fliers, and best of Vanaras
ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ವಿಕೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ
- seeing the monster in the form of a woman
ತಾಂ ಅಬಭಾಷೇ - spoke to her

||Sloka summary||

"That intelligent and powerful one, best among the fliers, and the best of Vanaras, seeing the monster in the form of a woman, spoke to her ." ||3.32||

||Sloka 3.33||

ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಗರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಾಟ್ಟಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾಮ್|
ಇತ್ಯರ್ಥಮಿಹ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಮ್ ಹಿ ಮೇ ||3.33||

ಸ|| ಸಾಟ್ಟಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ | ಇತ್ಯರ್ಥಂ ಇಹ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ | ಮೇ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ||

||Sloka meanings||

ಸಾಟ್ಟಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾಂ ಲಙ್ಕಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ
- see Lanka with market places, ramparts and gateways
ಇತ್ಯರ್ಥಂ ಇಹ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ -
for that purpose came here
ಮೇ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ-
I have a great curiosity

||Sloka summary||

"To see Lanka with its market places, ramparts and gateways, for that purpose came here. I have a great curiosity." ||3.33||

||Sloka 3.34||

ವನಾನ್ಯುಪವನಾನೀಹ ಲಙ್ಕಾಯಾಃ ಕಾನನಾನಿಚ |
ಸರ್ವತೋ ಗೃಹಮುಖ್ಯಾನಿ ದ್ರಷ್ಟುಮಾಗಮನಂ ಹಿ ಮೇ|| 3.34||

ಸ|| ಇಹ ವನಾನಿ ಉಪವನಾನಿ ಕಾನನಾನಿ ಚ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಗೃಹಾನಿ ಸರ್ವತಃ ದ್ರಷ್ಠುಂ ಮೇ ಆಗಮನಂ ಹಿ||

||Sloka meanings||

ಇಹ ವನಾನಿ ಉಪವನಾನಿ ಕಾನನಾನಿ ಚ
- the gardens, groves, and forests too
ಮುಖ್ಯಾನಿ ಗೃಹಾನಿ - important houses too
ಸರ್ವತಃ ದ್ರಷ್ಠುಂ - to see all of them
ಮೇ ಆಗಮನಂ ಹಿ - I have come here

||Sloka summary||

"I have come here to see the gardens, groves, forests, and important houses too."||3.34||

||Sloka 3.35||

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಙ್ಕಾ ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ|
ಭೂಯ ಏವ ಪುನರ್ವಾಕ್ಯಂ ಬಭಾಷೇ ಪರುಷಾಕ್ಷರಮ್||3.35||

ಸ|| ತಸ್ಯ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ ಭೂಯ ಏವ ಪುನಃ ಪರುಷಾಕ್ಷರಂ (ವಾಕ್ಯಂ) ಬಭಾಷೇ||

||Sloka meanings||

ತಸ್ಯ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ -
hearing those words of him
ಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ -
that one who can take any form
ಭೂಯ ಏವ ಪುನಃ -
again like before
ಪರುಷಾಕ್ಷರಂ ಬಭಾಷೇ-
spoke harsh words

||Sloka summary||

"Hearing those words of Hanuman, that one who can take any form, again spoke harsh words like before." ||3.35||

||Sloka 3.36||

ಮಾಮನಿರ್ಜಿತ್ಯ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಪಾಲಿತಾಮ್|
ನ ಶಕ್ಯಮದ್ಯ ತೇ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಪುರೀಯಂ ವಾನರಾಧಮಾ||3.36||

ಸ|| ಹೇ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ವಾನರಾಧಮಾ ಮಾಂ ಅನಿರ್ಜಿತ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ಪಾಲಿತಾಂ ಇಯಂ ಪುರೀಂ ಅದ್ಯ ತೇ ದ್ರಷ್ಠುಂ ನ ಶಕ್ಯಂ||

||Sloka meanings||

ಹೇ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ವಾನರಾಧಮಾ -
O evil minded foolish monkey,
ಮಾಂ ಅನಿರ್ಜಿತ್ಯ - without defeating me
ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ಪಾಲಿತಾಂ ಇಯಂ ಪುರೀಂ -
this city ruled by king of Rakshasas
ಅದ್ಯ ತೇ ದ್ರಷ್ಠುಂ ನ ಶಕ್ಯಂ -
not possible for you to see

||Sloka summary||

"O evil minded monkey, it is not possible for you to see this city of Lanka ruled by the king of Rakshasas, without defeating me." ||3.36||

||Sloka 3.37||

ತತಸ್ಸ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಃ ತಾಂ ಉವಾಚ ನಿಶಾಚರೀಮ್|
ದೃಷ್ಟ್ವಾಪುರೀಂ ಇಮಾಂ ಭದ್ರೇ ಪುನರ್ಯಾಸ್ಯೇ ಯಥಾಗತಮ್||3.37||

ಸ|| ತತಃ ಸ ಕಪಿ ಶಾರ್ದೂಲಃ ತಾಂ ನಿಶಾಚರೀಮ್ (ಪುನಃ) ಉವಾಚ ||ಹೇ ಭದ್ರೇ ಇಮಾಂ ಪುರೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಥಾಗತಂ ಪುನಃ ಯಾಸ್ಯೇ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಸ ಕಪಿ ಶಾರ್ದೂಲಃ -
then that tiger among Vanaras
ತಾಂ ನಿಶಾಚರೀಮ್ ಉವಾಚ -
told the one moving about in the night
ಹೇ ಭದ್ರೇ - oh noble one
ಇಮಾಂ ಪುರೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ-
having seen the city
ಯಥಾಗತಂ ಪುನಃ ಯಾಸ್ಯೇ -
will go the way I came

||Sloka summary||

"Then that tiger among Vanaras, told the one moving about in the night, "oh noble one, having seen the city I will go away." ||3.37||

||Sloka 3.38||

ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಮಹಾನಾದಂ ಸಾವೈ ಲಙ್ಕಾ ಭಯಾವಹಂ |
ತಲೇನ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಾಡಯಾಮಾಸ ವೇಗಿತಾ ||3.38||

ಸ|| ತತಃ ಭಯಾವಹಂ ಮಹಾನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಾ ಲಙ್ಕಾ ವೇಗಿತಾ ತಲೇನ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಾಡಾಯಾಮಾಸ

||Sloka meanings||

ತತಃ ಭಯಾವಹಂ ಮಹಾನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ -
then making frightening loud sound
ಸಾ ಲಙ್ಕಾ ವೇಗಿತಾ - that Lankini with speed
ತಲೇನ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಾಡಾಯಾಮಾಸ -
struck the best of Vanara with her palm

||Sloka summary||

"Then that Lankini making frightening loud sound speedily struck the best of Vanaras with her palm." ||3.38||.

||Sloka 3.39||

ತತಸ್ಸ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲೋ ಲಙ್ಕಯಾ ತಾಡಿತೋ ಭೃಶಮ್|
ನನಾದ ಸು ಮಹಾನಾದಂ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಪವನಾತ್ಮಜಃ||3.39||

ಸ|| ತತಃ ಲಙ್ಕಯಾ ಭೃಶಂ ತಾಡಿತಃ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಃ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಸು ಮಹಾನಾದಂ ನನಾದ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಲಙ್ಕಯಾ ಭೃಶಂ ತಾಡಿತಃ -
Then thus hit by Lankini
ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಃ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ -
valiant, tiger among Vanaras and son of Vayu,
ಸು ಮಹಾನಾದಂ ನನಾದ-
made a loud noise.

||Sloka summary||

"Then, thus hit by Lankini, tiger among Vanaras and son of Vayu, the valiant Hanuman made a loud noise." ||3.39||

||Sloka 3.40||

ತತಸ್ಸಂವರ್ತಯಾಮಾಸ ವಾಮಹಸ್ತಸ್ಯಸೋಽಙ್ಗುಳೀಃ|
ಮುಷ್ಠಿನಾಽಭಿಜಘಾನೈನಾಂ ಹನುಮಾನ್ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ||3.40||

ಸ|| ತತಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ವಾಮ ಹಸ್ತಸ್ಯ ಅಙ್ಗುಳೀಃಸಂವರ್ತಯಾಮಾಸ | ಏನಾಮ್ ಮುಷ್ಟಿನಾ ಅಭಿಜಘಾನ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ -
then that Hanuman overcome by anger
ವಾಮ ಹಸ್ತಸ್ಯ ಅಙ್ಗುಳೀಃಸಂವರ್ತಯಾಮಾಸ -
clenching the fingers of his left hand
ಏನಾಮ್ ಮುಷ್ಟಿನಾ ಅಭಿಜಘಾನ - hit her with his fist

||Sloka summary||

"Then that Hanuman overcome by anger, clenching the fingers of his left hand, hit her with his fist." ||3.40||

||Sloka 3.41||

ಸ್ತ್ರೀಚೇತಿ ಮನ್ಯಮಾನೇನ ನಾತಿ ಕ್ರೋಧಃ ಸ್ವಯಂ ಕೃತಃ|
ಸಾ ತು ತೇನ ಪ್ರಹಾರೇಣ ವಿಹ್ವಲಾಙ್ಗೀ ನಿಶಾಚರೀ||3.41||
ಪಪಾತ ಸಹಸಾ ಭುಮೌ ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ|

ಸ||ಸ್ತ್ರೀ ಚ ಇತಿ ಮನ್ಯಮಾನೇನ ಸ್ವಯಂ ಅತಿಕ್ರೋಧಃ ನ ಕೃತಃ| ಸಾ ನಿಶಾಚರೀ ತು ತೇನ ಪ್ರಹಾರೇಣ ವಿಹ್ವಲಾಙ್ಗೀ ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ ಸಹಸಾ ಭೂಮೌ ಪಪಾತ ||

||Sloka meanings||

ಸ್ತ್ರೀ ಚ ಇತಿ ಮನ್ಯಮಾನೇನ -
considering that she is a woman
ಸ್ವಯಂ ಅತಿಕ್ರೋಧಃ ನ ಕೃತಃ -
he did not become very angry
ಸಾ ನಿಶಾಚರೀ ತು -
that night roamer too
ತೇನ ಪ್ರಹಾರೇಣ ವಿಹ್ವಲಾಙ್ಗೀ ವಿಕೃತಾನನ ದರ್ಶನಾ-
with limbs shattered by that blow and distorted face
ಸಹಸಾ ಭೂಮೌ ಪಪಾತ -
immediately fell on the ground

||Sloka summary||

"Considering that she is a woman, he did not become very angry. That night roamer too immediately fell on the ground, with limbs shattered by that blow and a distorted face." ||3.41||

||Sloka 3.42||

ತತಸ್ತು ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿನಿಪಾತಿತಾಮ್||3.42||
ಕೃಪಾಂ ಚಕಾರ ತೇಜಸ್ವೀ ಮನ್ಯಮಾನಃ ಸ್ತ್ರಿಯಮ್ ತು ತಾಮ್|

ಸ||ತತಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ವಿನಿಪಾತಿತಾಂ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ತು ಮನ್ಯಮಾನಃ ಕೃಪಾಂ ಚಕಾರ |

||Sloka meanings||

ತತಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ - that wise one
ವಿನಿಪಾತಿತಾಂ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ -
looking at her who fell down
ಸ್ತ್ರಿಯಂ ತು ಮನ್ಯಮಾನಃ - considering that she is a woman
ಕೃಪಾಂ ಚಕಾರ - showed compassion

||Sloka summary||

"Considering that she is a woman, looking at her who fell down, that wise one showed compassion ." ||3.42||

||Sloka 3.43-44||

ತತೋ ವೈಭೃಶ ಸಂವಿಗ್ನಾ ಲಙ್ಕಾ ಸಾ ಗದ್ಗದಾಕ್ಷರಮ್||3.43||
ಉವಾಚ ಗರ್ವಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಹನೂಮಂತಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಮ್|
ಪ್ರಸೀದ ಸುಮಹಾಬಾಹೋ ತ್ರಾಯಸ್ವ ಹರಿಸತ್ತಮ||3.44||

ಸ|| ತತಃ ಸಾ ಲಙ್ಕಾ ಭೃಶ ಸಂವಿಗ್ನಾ ಗದ್ ಗದಾಕ್ಷರಂ ಅಗರ್ವಿತಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಮ್ ಹನೂಮಂತಂ ಉವಾಚ| ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪ್ರಸೀದ | ಹರಿಸತ್ತಮ ತ್ರಾಯಸ್ವ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಸಾ ಲಙ್ಕಾ ಭೃಶ ಸಂವಿಗ್ನಾ -
then that Lankini greatly agitated
ಗದ್ ಗದಾಕ್ಷರಂ -
with a choked voice-
ಅಗರ್ವಿತಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಮ್ ಹನೂಮಂತಂ ಉವಾಚ -
free of her pride spoke to Hanuman the best of fliers
ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪ್ರಸೀದ -
O one with powerful arms be gracious
ಹರಿಸತ್ತಮ ತ್ರಾಯಸ್ವ- O best of Vanaras, save me.

||Sloka summary||

"Then that Lankini, free of her pride, greatly agitated and with a choked voice, spoke to Hanuman the best of fliers. 'O one with powerful arms be gracious. O best of Vanaras, save me." ||3.44||

||Sloka 3.45||

ಸಮಯೇ ಸೌಮ್ಯ ತಿಷ್ಠಂತಿ ಸತ್ತ್ವವಂತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ|
ಅಹಂ ತು ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ ಸ್ವಯಮೇವ ಪ್ಲವಙ್ಗಮ||3.45||

ಸ||ಸೌಮ್ಯ ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಮಹಾಬಲಾಃ ಸಮಯೇ ತಿಷ್ಠಂತಿ | ಪ್ಲವಙ್ಗಮ ಅಹಂ ತು ಸ್ವಯಮೇವ ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ ||

||Sloka meanings||

ಸೌಮ್ಯ ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಮಹಾಬಲಾಃ -
O noble one, heroes of great strength, powerful ones
ಸಮಯೇ ತಿಷ್ಠಂತಿ -
act appropriately when time comes.
ಪ್ಲವಙ್ಗಮ - O Vanara
ಅಹಂ ತು ಸ್ವಯಮೇವ ನಗರೀ ಲಙ್ಕಾ -
I am the city of Lanka

||Sloka summary||

"O noble one, heroes of great strength, powerful ones act appropriately when time comes. O Vanara, I am the city of Lanka." ||3.45||

"ಸಮಯೇ" mean acting according to time and place , implying there by that a woman shall not be killed, says Rama Tilaka in the Tika.

||Sloka 3.46||

ನಿರ್ಜಿತಾಹಂ ತ್ವಯಾ ವೀರ ವಿಕ್ರಮೇಣ ಮಹಾಬಲ|
ಇದಂ ತು ತಥ್ಯಂ ಶೃಣೂವೈ ಬ್ರುವಂತ್ಯಾ ಹರೀಶ್ವರ||3.46||

ಸ|| ಹೇ ವೀರ ಮಹಾಬಲ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ವಿಕ್ರಮೇಣ ನಿರ್ಜಿತಾ| ಹರೀಶ್ವರಾ ಇದಂ ತು ತಥ್ಯಂ ಶೃಣುವೈ||

||Sloka meanings||

ವೀರ ಮಹಾಬಲ -
valiant and powerful one
ನಿರ್ಜಿತಾಹಂ ತ್ವಯಾ ವಿಕ್ರಮೇಣ -
I have been defeated by your valor
ಇದಂ ತು ತಥ್ಯಂ ವೈ - this is true
ಬ್ರುವಂತ್ಯಾ ಶೃಣು ವೈ ಹರೀಶ್ವರ -
o lord of Vanaras, hear what I am telling you.

||Sloka summary||

"Valiant and powerful one, I have been defeated by your valor. O lord of Vanaras, hear what I am telling you, this is true." ||3.46||

||Sloka 3.47||

ಸ್ವಯಂಭುವಾ ಪುರಾ ದತ್ತಂ ವರದಾನಂ ಯಥಾ ಮಮ|
ಯದಾ ತ್ವಾಂ ವಾನರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ವಿಕ್ರಮಾತ್ ವಶಮಾನಯೇತ್||3.47||
ತದಾ ತ್ವಯಾ ಹಿ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಯಮಾಗತಮ್|

ಸ|| ಪುರಾ ಸ್ವಯಂಭುವಾ ಮಮ ದತ್ತಂ ವರದಾನಂ ಯಥಾ | ಯದಾ ತ್ವಾಂ ಕಶ್ಚಿತ್ ವಾನರಃ ವಿಕ್ರಮಾತ್ ವಶಮಾನಯೇತ್ ತದಾ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಯಮಾಗಯೇತ್ (ಇತಿ||

||Sloka meanings||

ಪುರಾ ಸ್ವಯಂಭುವಾ -
Long ago Brahma
ಮಮ ದತ್ತಂ ವರದಾನಂ ಯಥಾ -
has given me a boon.
ಯದಾ ತ್ವಾಂ - when you are
ಕಶ್ಚಿತ್ ವಾನರಃ ವಿಕ್ರಮಾತ್ ವಶಮಾನಯೇತ್ -
one Vanara overcomes you with his valor
ತದಾ ತ್ವಯಾ ಹಿ ವಿಜ್ಞೇಯಂ -
then you ought to know
ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಯಮಾಗಯೇತ್ -
the danger has come to Rakshasa

||Sloka summary||

"Long ago Brahma has given me a boon. When one Vanara overcomes you with his valor, then you ought to know
the destruction of Rakshasas will set in." ||3.47||

Govindaraja in his Tika and Rama Tilak in their Tika too, mention the following story about the boon from Puranas. Cursed by Nandi, Ravana performs penance to protect Rakshasa from destruction. Then Brahma in the form of a boon, assures them that destruction of Rakshasa will not set in until a Vanara overcomes the Lankini. The Lankini being overcome by a Vanara is unthinkable for the egoistic Rakshasa, so they consider that as boon.

||Sloka 3.48||

ಸ ಹಿ ಮೇ ಸಮಯಃ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತೋಽದ್ಯ ತವದರ್ಶನಾತ್||3.48||
ಸ್ವಯಂಭೂವಿಹಿತಃ ಸತ್ಯೋ ನ ತಸ್ಯಾಸ್ತಿ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ |

ಸ|| ಹೇ ಸೌಮ್ಯ ಆದ್ಯ ಸ ಸಮಯಃ ಮೇ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ|| ಸ್ವಯಂಭೂವಿಹಿತಃ ಸತ್ಯೋ ನ ತಸ್ಯಾಸ್ತಿ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ |

||Sloka meanings||

ಹೇ ಸೌಮ್ಯ ಆದ್ಯ ಸ ಸಮಯಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ -
O gentle one now that time has come
ಮೇ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ - with your appearance to me
ಸ್ವಯಂಭೂವಿಹಿತಃ ಸತ್ಯೋ -
that which is ordained by Brahma is true
ನ ತಸ್ಯಾಸ್ತಿ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ - nothing can be otherwise

||Sloka summary||

"O gentle one, now with your appearance that time has come to me. That which is ordained by Brahma is true, it cannot be otherwise."||3.48||

||Sloka 3.49-51||

ಸೀತಾನಿಮಿತ್ತಂ ರಾಜ್ಞಸ್ತು ರಾವಣಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ||3.49||
ರಕ್ಷಸಾಂ ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಿನಾಶಃ ಸಮುಪಾಗತಃ|
ತತ್ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರೀಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಮ್||3.50 ||
ವಿಧತ್ಸ್ವಸರ್ವ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಯಾನಿ ಯಾನೀಹ ವಾಂಚ್ಛಸಿ||3.51||

ಸ|| ದುರಾತ್ಮನಃ ರಾಜ್ಞ್ಜಃ ರಾವಣಸ್ಯ ಸೀತಾನಿಮಿತ್ತಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಚ ವಿನಾಶಃ ಸಮುಪಾಗತಃ|| ಹೇ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ತತಃ ರಾವಣ ಪಾಲಿತಾಂ ಪುರೀಂ ಇಹ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ವಾಂಚ್ಛಸಿ ತತ್ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಾಣಿ ವಿಧತ್ಸ್ವ||

||Sloka meanings||

ದುರಾತ್ಮನಃ ರಾಜ್ಞ್ಜಃ -
evil minded king
ರಾವಣಸ್ಯ ಸೀತಾನಿಮಿತ್ತಂ -
because of Ravana due to Sita
ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಚ - all the Rakshasas
ವಿನಾಶಃ ಸಮುಪಾಗತಃ - destruction has come
ಹೇ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ - O best of Vanaras
ತತಃ ರಾವಣ ಪಾಲಿತಾಂ ಪುರೀಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ-
hence entering the city ruled by Ravana
ಇಹ ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ವಾಂಚ್ಛಸಿ -
whatever works you wish to do
ತತ್ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಾಣಿ ವಿಧತ್ಸ್ವ -
undertake all those works

||Sloka summary||

" The destruction of all Rakshasas and the evil-minded Ravana has come because Sita's abduction. Hence o best of Vanaras whatever works you wish to do undertake all those works, entering the city ruled by Ravana." || 3.51||

||Sloka 3.52||

ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಶಾಪೋಪಹತಂ ಹರೀಶ್ವರಃ
ಶುಭಾಂ ಪುರೀಂ ರಾಕ್ಷಸ ಮುಖ್ಯಪಾಲಿತಾಮ್|
ಯದೃಚ್ಛಯಾ ತ್ವಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ಸತೀಮ್
ವಿಮಾರ್ಗ ಸರ್ವತ್ರ ಗತೋ ಯಥಾ ಸುಖಮ್||52||

ಸ||ಹರೀಶ್ವರ ಶಾಪೋಪಹತಂ ರಾಕ್ಷಸಮುಖ್ಯ ಪಾಲಿತಾಂ ಶುಭಾಂ ಪುರೀಂ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತ್ವಂ ಸರ್ವತ್ರ ಗತಃ ಯಥಾಸುಖಂ ಸತೀಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ವಿಮಾರ್ಗಸ್ವ||

||Sloka meanings||

ರಾಕ್ಷಸಮುಖ್ಯ ಪಾಲಿತಾಂ -
ruled by the chief of Rakshasas
ಶುಭಾಂ ಪುರೀಂ ಶಾಪೋಪಹತಂ -
auspicious city doomed by the curse
ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಪ್ರವಿಶ್ಯ -
entering as you wish
ತ್ವಂ ಸರ್ವತ್ರ ಗತಃ ಯಥಾಸುಖಂ -
going everywhere with ease
ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ವಿಮಾರ್ಗಸ್ವ -
search for the daughter of Janaka

||Sloka summary||

"Entering the city doomed by the curse, ruled by the chief of Rakshasas freely going everywhere with ease
search for the daughter of Janaka."||3.52||

That is the story of the third Sarga.

The important part of the Sarga is the dialog between Hanuma and the Lankini. This dialog has hints of the spiritual journey, while overcoming obstacles.

In the philosophical lore, the Self is different from the body.
But this fact is masked by ignorance. It is the ego that comes in the way. This attitude of ego is best described as
"ದೇಹಾತ್ಮಾಭಿಮಾನಮ್". That is the egotistic feeling of body that it is the Self. As long as this feeling of ego is predominant, the search for "Self" will not move forward.
The mind does not have the power to overcome that ego.

Here the one who stood in front of Hanuma saying
" ಅಹಂ ಹಿ ನಗರೀ ಲಂಕಾ", is precisely that ego. It is that demon protecting the body complex which is the Lanka.
As though to emphasize that it is indeed the ego,
the word "ಅಹಂ" is repeated twice saying,"ಅಹಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯ"; " ಅಹಂ ಹಿ ನಗರೀ ಲಂಕಾ".

The thought of "Body" which is not Self, as the embodiment of "Self", is the love for the body . It is also called "ದೇಹಾತ್ಮಾಭಿಮಾನಮ್" One has to defeat that demon to move forward in the search. Once one is able to defeat that demon "ಅಹಂ", the destruction of Rakshasas and
the metaphorical Ravana, the mind, is certain. The demoniac thoughts get decimated and the identification "Self" happens. Sita "Darshana" happens.

A Sadhaka in search of "Self" has to overcome this "aham" or ego.

In the dialog of Hanuma and the deity of Lanka, there are interesting lines.
Lankini says "ಕಸ್ತ್ವಂ ? or " Who are you ? "ಕೇನ ಚ ಕಾರ್ಯೇಣ ಇಹ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವನಾಲಯ?"; "Oh Forest Dweller ! For what reason have you come here? "

Appalacharyulu garu says "ವನಾಲಯ" means one who lives in a forest. The word also has a hint or allusion of "Brahman", implying that Hanuma being addressed thus is one focused on Brahman. In the Upanishadic lore it is said that "ಬ್ರಹ್ಮ ವನಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸವೃಕ್ಷ ಆಸೀತ್". It means that the forest is established as form of "Brahman", Hanuma himself is thus seen as established in Brahman .

In turn Hanuman says," ಕಾ ತ್ವಂ ? ವಿರೂಪನಯನಾ?" - Oh Ugly eyed one ! Who are you?
In the word "ವಿರೂಪನಯನಾ", the later part of the word ನಯನಾ means, that which makes earlier part grow.
Growing "ವಿರೂಪ", is growing Maya. The one that lets Maya grow is "Prakruti"

Maya is the one which inculcates the feeling that the Body is the Self. This Maya creates the ego and establishes the illusion ದೇಹಾತ್ಮಭ್ರಾಂತಿ. That is that Body complex is the Self.

Lanka opposes Hanuma. Maya confronts great ones too.
But the great ones overcome the ignorance, and move forward in the search for Self.

Thus in the confrontation of Hanuma and Lankini
Appalacharyulu garu says that the poet hints at how the Purusha overcomes the ego and goes forward in search of Self.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ತೃತೀಯ ಸ್ಸರ್ಗಃ||

Thus ends the third Sarga of Sundarakanda in Ramayana, the first ever poem of mankind composed by Maharshi Valmiki.

|| om tat sat||

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

|| om tat sat||

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

||om tat sat||